نخ بخیه
نخ بخیه یکی از مهمترین ابزارهای جراحی است که برای اتصال، ترمیم یا بسته شدن بافتها پس از عمل استفاده میشود. هدف از بخیه، حفظ همراستایی لبههای زخم تا زمان ترمیم طبیعی بافت است. انتخاب نوع نخ بخیه به عواملی مانند نوع جراحی، سرعت ترمیم بافت، واکنش بدن و نیاز به جذب یا ماندگاری نخ بستگی دارد.
انواع نخ بخیه
نخهای بخیه به دو دستهٔ اصلی تقسیم میشوند:
نخهای قابل جذب (Absorbable Sutures)
-
این نخها به مرور زمان توسط بدن تجزیه میشوند و نیازی به برداشتن دستی ندارند. معمولاً از مواد مصنوعی مانند پلیگلاکتین (Vicryl)، پلیدیاکسانون (PDS) یا طبیعی مانند کاتگات ساخته میشوند.
- مناسب برای جراحیهای داخلی، کودکان و بافتهای نرم.
نخهای غیرقابل جذب (Non‑Absorbable Sutures)
- این نخها در بدن باقی میمانند یا باید پس از ترمیم زخم برداشته شوند. از مواد مصنوعی مثل پلیپروپیلن (Prolene)، نایلون (Ethilon) یا طبیعی مثل ابریشم ساخته میشوند.
- مناسب برای جراحیهای قلب، عروق، ارتوپدی و پوست.
ویژگیها
- استحکام دائمی: مقاومت بالا در برابر تجزیه آنزیمی.
- تنوع مواد: نخهای طبیعی (ابریشم، فولاد ضدزنگ) و مصنوعی (نایلون، پلیپروپیلن، پلیاستر).
- ساختار: مونوفیلامنت (تکرشتهای) یا مولتیفیلامنت (بافتهشده).
- کاربرد بالینی: در بافتهایی که دیرتر ترمیم میشوند یا نیاز به حمایت طولانی دارند (پوست، فاشیا، تاندونها، جراحی قلب و ارتوپدی).
- لزوم برداشتن: نخهای خارجی باید بعد از ترمیم زخم برداشته شوند.
انواع نخهای غیرقابل جذب
- پلیپروپیلن (Prolene) نخ مصنوعی مونوفیلامنت با مقاومت بالا و واکنش بافتی بسیار کم. مناسب برای جراحیهای قلب و عروق و بخیههای طولانیمدت.
- نایلون (Nylon) نخ مصنوعی با ساختار تکرشتهای یا بافتهشده. پرکاربرد در بخیههای پوستی و جراحی چشم. انعطافپذیر اما گرهها ممکن است شل شوند.
- پلیاستر (Ethibond) نخ مصنوعی بافتهشده با استحکام عالی. بیشتر در ارتوپدی و جراحی قلب استفاده میشود. گرهگیری مطمئن اما ریسک عفونت کمی بالاتر دارد.
- ابریشم (Silk) نخ طبیعی بافتهشده با قابلیت گرهگیری عالی و کارکرد آسان. مناسب برای جراحی عمومی و دندانپزشکی. واکنش بافتی بیشتری نسبت به نخهای مصنوعی دارد.
- فولاد ضدزنگ نخ فلزی بسیار مقاوم، به صورت تکرشته یا تابیده. کاربرد اصلی در ارتوپدی و بستن جناغ سینه. قویترین نخ بخیه اما کار با آن دشوار است.
