ارتباط گوش و حلق و بینی چگونه است؟
بینی، گلو و گوشها، به عنوان اجزای اصلی از دستگاه تنفسی فوقانی به حساب میآیند! این اندام، به کمک چندین لوله و کانال، به یکدیگر متصل و مرتبط هستند، و به همین دلیل نیز غشاهای مخاطی یکسانی دارند. با توجه به اتصال موجود بین اجزای گوش، حلق و بینی، همه آنها میتوانند به صورت یک کل واحد عمل کرده، و هر قسمت از سایر قسمتها پشتیبانی نماید. به همین دلیل نیز ایجاد مشکل یا بیماری، یا هر نوع اختلال در عملکرد یکی از این قسمتها، باعث برهم خوردن تعادل عملکرد در دو قسمت دیگر خواهد شد!
مسیرهای اتصال گوش حلق و بینی
حلق، بینی را به دهان وصل میکند و دهان را به مری و ریهها مرتبط میسازد؛ گوشها نیز به گلو راه دارند؛ پس با حلق در ارتباط هستند! شیپور استاش (لولهای که فشار داخل گوش و تخلیه مایعات را یکسان میکند) از طریق نازوفارنکس، مایعات را از گوش به گلو میریزد؛ در حالی که به صورت همزمان، ارتباط بین بینی و گوش نیز برقرار است!
با توجه به توضیحات بالا، ارتباط گوش و حلق و بینی باعث میشود تا تمامی عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، که در هر یک از این قسمتها به وجود میآیند، راه خود را به سایر قسمتها پیدا کنند! به واسطه همین ارتباط، انواع مشکلات مانند عفونت، احتقان، تورم یا آبریزش بینی، به صورت همزمان رخ میدهند.
ارتباط بین بیماریهای گوش و حلق و بینی
به دلیل وجود ارتباط گوش و حلق و بینی، تشخیص بیماریهای این ناحیه، به معاینه همزمان آنها نیاز دارد؛ در واقع، این سه حفره با یکدیگر متصل بوده، و ارتباط بین آنها باعث میشود تا آسیب شناسی گوش، حلق و بینی به صورت مجزا امکانپذیر نباشد! بلکه برای تشخیص بیماری در هر یک از این قسمتها، باید دو قسمت دیگر را نیز بررسی نمود. برای مثال، فردی که به گلودرد مبتلا میشود، معمولا رینیت حنجره را نیز تجربه میکند. در اغلب موارد، گلودرد و احساس ناراحتی در بینی، به صورت همزمان میتواند دلیل بر ابتلا به سینوزیت باشد.

عوامل بیماری زا در گوش، حلق و بینی
نکته مهم این است که گوش، حلق و بینی نسبت به سایر اندام بدن، ارتباط بیشتری با محیط بیرون دارند. به همین دلیل، در اکثر موارد، دو عامل اساسی باعث بروز بیماریهای گوش و حلق و بینی میشوند؛ عفونت و آلرژی! ضمن اینکه، عوامل دیگری مانند دمای هوا و آلودگیهای موجود در هوا و همچنین، نوع اقلیم آب و هوایی، میتوانند نقش مهمی در شکلگیری بیماریهای گوش و حلق و بینی داشته باشند.
این نکته را نیز در نظر داشته باشید، که هر گونه اختلال عملکرد و بیماری در این سه ناحیه، میتواند به صورت همزمان، اندام داخلی از جمله سیستم تنفسی و گوارشی را نیز تحت تاثیر قرار دهد! به این ترتیب، حتی مصرف دارو برای درمان بیماریهای این ناحیه نیز میتواند واکنشها و عوارضی را در پی داشته باشد، که تمامی اندامهای بدن را تحت تاثیر قرار دهند! به همین دلیل، در صورت بروز هر گونه مشکل در این سه حفره، حتما باید مشکل را با متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) در میان بگذارید، تا سریعترین اقدامات درمانی لازم انجام گیرند. در غیر این صورت، ممکن است خطرات یا ناراحتیهای جانبی زیادی برای فرد در پی داشته باشد.
انواع بیماریهای گوش و حلق و بینی
از مهمترین بیماریهایی که در اجزای داخلی سه حفره گوش، حلق و بینی به وجود میآیند، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- خون دماغ شدن
- سینوزیت
- واریس در پایه زبان
- بیماری رند و اوسلر همراه با همانژیوم در مخاط بینی و گلو
- انواع آلرژی در بینی و سینوسها که منجر به رینیت و سینوزیت آلژیک میشوند.
- انواع ضایعههای موضعی بینی، که با ایجاد آلرژی همراه هستند؛ مانند خارهای سپتوم که رینیت آلرژیک آسم را به وجود میآورند.
- سردرد که علت آن میتواند به بسیاری از بیماریهای داخلی، فک و صورت، چشمها، مشکلات عصبی یا ابتلا به عفونت مربوط باشد؛ اما رایجترین علت سردرد، به بیماریهای ناحیه گوش، حلق و بینی، مانند سینوزیت مربوط است.
- انواع سرطان؛ شامل سرطان حنجره، هیپوفارنکس، سرطان اتموئید، فیستول تیروئید، فیستول شکاف آبشش، تومور دیواره جانبی و مانند آنها
- تومور گردن
- گواتر تیروئید
چه زمانی باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کرد؟
بروز مشکلات گوش، حلق و بینی، مانند عفونتهای خفیف تا شدید در این نواحی، از مهمترین عللی هستند که باید به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. در حالت کلی، هر یک از مشکلات زیر را باید با یک متخصص ENT در میان بگذارید:
- گلودرد، گوش درد یا درد سینوسی که برای مدت طولانی ادامه پیدا میکند.
- احساس درد در این نواحی، که با وجود درمانهای یک پزشک عمومی، مجددا عود میکند.
- خروپفهایی که با وجود تغییر در سبک زندگی، درمان نشده و باعث مشکلات تنفسی در طول شب میشوند.
- وزوز کردن گوش یا زنگ زدن در گوش
- سرگیجه، گیجی و مشکلات تعادلی
- از دست دادن شنوایی، حس بویایی یا صدا و صوت
- مسدود شدن راههای هوایی و بروز مشکلات تنفسی، که به مراقبت اورژانسی نیاز ندارند.
- آسیب یا بد شکلی یا ضایعههای جدید در ناحیه سر و گردن، از جمله سرطان
- مشکل در بلع
- احتقان مزمن بینی یا خونریزیهای مکرر بینی

-
نحوه تشخیص و درمان بیماریهای گوش و حلق و بینی
در حالت کلی، میتوان گفت که متخصصان ENT، به طیف وسیعی از بیماریها و اختلالاتی که در ناحیه گوش، بینی و گلو به وجود میآیند، و میتوانند بر تعادل فرد یا عملکرد این سه حفره تاثیر بگذارند، نظارت دارند. آنها در ابتدا، با انجام معاینات فیزیکی، پیشبینیهای لازم را انجام داده و سپس، با کمک تصویربرداریهای تشخیصی، میتوانند وجود هر نوع بیماری در این ناحیه را تشخیص دهند.
معمولا برای درمان برخی بیماریها، همکاری پزشک متخصص گوش و حلق و بینی با سایر متخصصان، از جمله متخصص مغز و اعصاب، الزامی خواهد بود. برای مثال، ممکن است برای درمان برخی تومورها در ناحیه سر و گردن، به انجام جراحی ساقه مغز و مانند آن نیاز باشد. در این صورت، معمولا لازم است جراح مغز و اعصاب با جراح گوش و حلق و بینی همکاری داشته باشد.
برگرفته از سایت کلینیک گوش تهران