پیس میکر

پیس میکر یا باطری قلب دستگاهی الکترونیکی کوچک است که برای تنظیم ضربان قلب استفاده می‌شود. این دستگاه به طور معمول در افرادی که ضربان قلبشان به طور طبیعی کند یا نامنظم است، کاشته می‌شود. پیس‌میکر با ارسال پالس‌های الکتریکی به قلب، به آن کمک می‌کند تا با ریتم منظم و مناسبی بتپد.

انواع پیس میکر

پیس‌ میکر های دائمی

پیس میکرهای دائمی به صورت دائمی در بدن بیمارها کاشته می‌شوند و تا زمانی که نیاز باشد، در بدن باقی می‌مانند. این نوع پیس‌میکر‌ها به طور معمول در افرادی که به دلایل مختلفی مانند بیماری قلبی، جراحی قلب یا پیری، ضربان قلبشان کند یا نامنظم شده است، استفاده می‌شود. پیس‌میکرهای دائمی به طور خودکار و بدون نیاز به دخالت بیمار، ضربان قلب را تنظیم می‌کنند.

چه زمانی به پیس میکر دائمی نیاز داریم؟

به صورت کلی زمانی که سیستم الکتریکی قلب به درستی کار نکند و ضربان قلب به طور منظم و کافی نباشد، پزشک ممکن است کاشت پیس‌میکر را توصیه کند. اما در مواقعی پیس میکر استفاده شده در قلب باید دائمی باشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

برادی‌کاردی یا کندی ضربان قلب: زمانی که قلب با سرعت کمتری از حد طبیعی می‌تپد، ممکن است علائمی مانند سرگیجه، خستگی، تنگی نفس و حتی غش ایجاد شود.

بلوک قلبی: این عارضه زمانی رخ می‌دهد که سیگنال‌های الکتریکی قلب به درستی منتقل نشوند و باعث کند شدن یا توقف ضربان قلب شوند.

سندرم سینوس بیمار: این بیماری باعث اختلال در عملکرد گره سینوسی دهلیزی می‌شود که مسئول ایجاد ضربان قلب است.

بعضی از انواع آریتمی‌ها: برخی از انواع آریتمی (نامنظمی ضربان قلب) ممکن است با کاشت پیس‌میکر درمان شوند.

پس از جراحی قلب: گاهی اوقات پس از جراحی قلب، ممکن است به پیس میکر نیاز باشد.

پیس‌ میکر های موقت

پیس میکرهای موقت دستگاه‌هایی هستند که به صورت موقت برای کنترل ضربان قلب بیماران استفاده می‌شوند. این نوع پیس میکر‌ها به طور معمول در شرایط اضطراری یا قبل از انجام جراحی قلب استفاده می‌شوند. پیس‌میکرهای موقت از طریق رگ‌های خونی به قلب متصل می‌شوند و پس از برطرف شدن مشکل، از بدن خارج می‌شوند.

چه زمانی از پیس‌ میکر موقت استفاده می‌شود؟

• مشکلات حاد ریتم قلب: در مواردی که بیمار دچار آریتمی‌های خطرناک یا بلوک قلبی حاد شود، پیس میکر موقت برای حفظ ضربان قلب و جلوگیری از عوارض جدی استفاده می‌شود.
• قبل از جراحی قلب: قبل از برخی جراحی‌های قلب، پیس‌میکر موقت برای کنترل ریتم قلب و کاهش خطر عوارض استفاده می‌شود.
• در حین جراحی قلب: در برخی جراحی‌های قلب، پیس میکر موقت برای تحریک قلب و حفظ گردش خون استفاده می‌شود.

پیس میکر به چند روش در بدن قرار می گیرد؟

به طور کلی دو شیوه‌ی رایج برای قرارگیری پیس میکر در بدن وجود دارد که به بررسی هر یک می‌پردازیم.

روش ترانس‌ونوس (از طریق رگ خونی): این روش رایج‌تر و کم‌تهاجمی‌تر است. در این روش، یک برش کوچک در ناحیه کشاله ران یا گردن ایجاد شده و یک کاتتر (لوله باریک) از طریق رگ خونی به قلب هدایت می‌شود. سپس سیم‌های ضربان‌ساز از طریق این کاتتر به حفره‌های قلب متصل شده و ژنراتور ضربان‌ساز زیر پوست قرار می‌گیرد. این روش به دلیل تهاجمی بودن کمتر، خطر عفونت پایین‌تر و بهبودی سریع‌تر، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روش اپی‌کاردیال (از طریق برش مستقیم): این روش در مواردی استفاده می‌شود که روش ترانس‌ونوس به دلایلی مانند لخته شدن خون یا مشکلات آناتومیکی امکان‌پذیر نباشد. در این روش، یک برش بزرگ‌تر در قفسه سینه ایجاد شده و جراح به طور مستقیم به قلب دسترسی پیدا کرده و سیم‌های ضربان‌ساز را به سطح خارجی قلب متصل می‌کند. این روش تهاجمی‌تر بوده و خطر عفونت و دوره نقاهت بیشتری دارد.

انتخاب روش مناسب برای کاشت ضربان‌ساز به عوامل مختلفی مانند نوع ضربان‌ساز، وضعیت قلب بیمار و تشخیص پزشک بستگی دارد. پزشک متخصص با توجه به شرایط بیمار، بهترین روش را انتخاب خواهد کرد.