التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت(Conjunctivitis) چیست؟
التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت، التهاب غشای شفاف پوشاننده پلک و کره چشم است. این التهاب به دلیل تورم و تحریک رگهای خونی کوچک در این غشا رخ میدهد و باعث قرمزی سفیدی چشم میشود. شایعترین علت التهاب ملتحمه، عفونت ویروسی است؛ اما عوامل دیگری مانند عفونت باکتریایی، آلرژی و در نوزادان، مجرای اشک ناقص نیز میتوانند باعث آن شوند. اگرچه التهاب ملتحمه آزاردهنده است؛ اما معمولاً بینایی را تحت تاثیر قرار نمیدهد و با درمانهای مناسب بهبود مییابد. با توجه به قابلیت سرایت این بیماری، تشخیص زودهنگام و رعایت نکات بهداشتی برای جلوگیری از گسترش آن بسیار مهم است.

علائم التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت
- قرمزی در یک یا هر دو چشم
- خارش در یک یا هر دو چشم
- احساس وجود جسم خارجی در چشم
- ترشح چشم در طول شب
- اشکریزی
- حساسیت به نور (فتوفوبیا)
دلایل ابتلا به التهاب ملتحمه
- ویروسها
- باکتریها
- آلرژیها
- پاشیدن مواد شیمیایی به چشم
- وجود جسم خارجی در چشم
- در نوزادان، انسداد مجرای اشکی
انواع کنژنکتیویت یا التهاب ملتحمه
التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت دونوع عفونی و غیرعفونی دارد که شایعترین نوع غیرعفونی آن، کنژنکتیویت آلرژیک میباشد. این نوع کنژنکتیویت در افرادی که آلرژی فصلی و یا حساسیت به مواد آرایشی، داروها و عطرها دارند نیز دیده میشود. نوع عفونی التهاب ملتحمه نیز دو نوع ویروسی و باکتریایی دارد که در ادامه انواع کنژنکتیویت را کامل توضیح میدهیم.
کنژنکتیویت ویروسی و باکتریایی
بیشتر موارد التهاب ملتحمه توسط آدنوویروس ایجاد میشود، اما میتواند ناشی از سایر ویروسها مانند ویروس هرپس سیمپلکس و ویروس واریسلا – زوستر نیز باشد. هر دو نوع کنژنکتیویت ویروسی و باکتریایی میتوانند همراه با سرماخوردگی یا علائم عفونت تنفسی مانند گلودرد رخ دهند. استفاده از لنزهای تماسی که به درستی تمیز نشدهاند میتواند باعث کنژنکتیویت باکتریایی شود. هر دو نوع التهاب ملتحمه مسری هستند. این بیماری از طریق تماس مستقیم یا غیرمستقیم با مایعی که از چشم فرد آلوده تخلیه میشود، تکثیر میشود و میتواند یک یا هر دو چشم را تحت تاثیر قرار دهد.
کنژنکتیویت آلرژیک
کنژنکتیویت آلرژیک هر دو چشم را تحت تاثیر قرار میدهد و توسط واکنش به موارد حساسیتزا مانند گرده ایجاد میشود. در پاسخ به آلرژنها، بدن شما آنتیبادی به نام ایمونوگلوبولین E (IgE) تولید میکند. ایمونوگلوبولین سلولهای خاصی را در پوشش مخاطی چشمها و مجاری تنفسی شما برای آزاد کردن مواد التهابی، از جمله هیستامینها، تحریک میکند. آزاد شدن هیستامین توسط بدن شما میتواند علائمی مانند قرمزی یا صورتی شدن چشمها را ایجاد کند.
اگر مبتلا به کنژنکتیویت آلرژیک هستید، علائمی مانند خارش شدید، اشکریزی و التهاب چشمها، همراه با عطسه و ترشحات بینی آبکی را تجربه خواهید کرد. بیشتر موارد کنژنکتیویت آلرژیک را میتوان با قطرههای چشمی ضد آلرژی درمان کرد. کنژنکتیویت آلرژیک مسری نیست.

کنژنکتیویت ناشی از تحریک
تحریک ناشی از پاشیدن مواد شیمیایی یا جسم خارجی در چشم شما نیز با کنژنکتیویت مرتبط است. گاهی اوقات، شستشو و تمیز کردن چشم برای خارج کردن ماده شیمیایی یا جسم خارجی باعث قرمزی و تحریک میشود. علائمی مانند اشکریزی و ترشحات مخاطی معمولاً ظرف حدود یک روز برطرف میشوند. اگر شستشو علائم را برطرف نکرد یا ماده شیمیایی باعث سوزش چشم شد، در اسرع وقت به متخصص چشم مراجعه کنید. پاشیدن مواد شیمیایی به چشم میتواند باعث آسیب دائمی چشم شود.
عوارض التهاب ملتحمه چشم
- درد چشم
- احساس وجود جسمی در چشم
- تاری دید
- حساسیت به نور

درمان التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت
درمان کنژنکتیویت به علت ایجاد آن بستگی دارد. برای کنژنکتیویت ویروسی، معمولاً از قطرههای چشمی مصنوعی و کمپرس گرم استفاده میشود. در موارد باکتریایی، آنتیبیوتیکهای موضعی تجویز میشوند. اگر علت کنژنکتیویت آلرژی باشد، قطرههای چشمی ضد حساسیت، شستشوی چشم و پرهیز از آلرژنها توصیه میشود. در همه انواع کنژنکتیویت، بهداشت فردی اهمیت ویژه ای دارد. شستن مرتب دستها، استفاده از دستمال کاغذی یکبار مصرف و پرهیز از مالیدن چشمها به جلوگیری از گسترش عفونت کمک میکند. در صورت شدید بودن علائم یا عدم بهبود، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
برگرفته از سایت دکتر سعید یادگاری